Kinh nghiệm Thiết kế RESTful API



Hôm rồi thấy anh bạn share document về RESTful APIs của Shoptify, tự dưng nghĩ đến hình như chưa có bài viết nào bằng tiếng Việt về cách xây dựng RESTful APIs mặc dù vấn đề này đã khá phổ biến. Vậy nên tôi viết bài này, chia sẻ một số best practices mà chúng tôi đã thảo luận và áp dụng khi thiết kế và xây dựng APIs cho sản phẩm của mình.

Tại sao API lại quan trọng trong mỗi sản phẩm? Để hiểu đơn giản, bạn có thể tham khảo bài viết này, dù không mới nhưng có một tiêu đề và nội dung rất hay. “Trong thế giới kết nối như bây giờ, một sản phẩm không thể đứng độc lập, và sản phẩm nào không có APIs, giống như máy tính không được kết nối Internet vậy”.

 

sematime-bulksms-rest-api

 

RESTful

Tôi không phân tích tại sao lại là RESTful, vì chủ đề này có lẽ cần một bài viết khác, nhưng nếu có cũng thành thừa vì gần như chúng ta đều đồng ý với nhau rằng APIs trong thời đại ngày nay sử dụng tiêu chuẩn RESTful.

Nhưng nếu chúng ta đã quyết định sử dụng RESTful cho APIs, thì nên hiểu đúng và làm đúng. RESTful có thể tóm lược như sau:

URI như tên gọi (Uniform Resource Identifier), chỉ định địa chỉ của mỗi tài nguyên (resource). VD: api.shop.me/customer hoặc api.shop.me/order
Các method của HTTP được sử dụng tương ứng với những hành động CRUD trên resource tương ứng. Thông thường: Create – POST, Read – GET, Update – PUT / PATCH, Delete – DELETE
Hầu hết những webservice cũ chỉ sử dụng 2 phương thức GET và POST và để đơn giản với người sử dụng; nhưng lại sử dụng URI cho cả entity lẫn function. Đừng mang tư tưởng đó khi thiết kế RESTful.

Tại sao là entity?

Webservice theo chuẩn cũ coi resource gồm business entity và method / function nhưng thực sự thì method / function không nên là resource, chỉ business entity là resource như RESTful định nghĩa mà thôi. Nhưng tại sao lại “quy hoạch” theo business entity? Vì dễ hơn. Mọi lập trình viên đều dễ làm việc với entity hơn. Chẳng phải ai cũng bắt đầu với một nghiệp vụ với CRUD một entity đó sao? Trong một hệ thống thông thường, các entity có số lượng ít và “đơn giản”, dễ hiểu hơn các nghiệp vụ (method / function). Cung cấp danh sách các entity cùng ít hoạt động CRUD nhằm ẩn đi những nghiệp vụ phức tạp (thường là lời gọi tới hàng chục method), giúp các lập trình viên sử dụng đơn giản hơn.

Ví dụ, để cập nhật một đơn hàng, chúng ta chỉ đơn giản gọi tới API http://api.shop.me/orders/10 với method PUT kèm theo những thông tin mới, thay vì phải đắn đo giữa một loạt những API như: http://api.shop.me/updateOrder, http://api.shop.me/replaceOrder… với hàng loạt những ràng buộc về nghiệp vụ.

JSON only?

Hầu hết những nhóm viết RESTful API giờ đây đều chọn JSON là format chính thức nhưng rất nhiều nhóm vẫn phân vân với câu hỏi “chỉ JSON hay hỗ trợ thêm XML?”. Tất nhiên, có hàng tá lý do để chúng ta hỗ trợ thêm những format khác, đặc biệt là XML. Nhưng theo tôi, chỉ cần JSON là đủ. Tôi không tin rằng ngày nay có lập trình viên hay nền tảng nào không biết hoặc không hỗ trợ JSON. Hỗ trợ nhiều định dạng chỉ làm cho việc kiểm thử API thêm phức tạp.

gzip và binary format?

Có chăng chúng ta nên nghĩ tới việc sử dụng những format dạng binary để tiết kiệm dữ liệu khi truyền tải qua mạng như BSON, MessagePack… Tuy vậy, hãy để chúng là optional, và người dùng có thể định nghĩa format nhận thông qua HTTP Header.

Tương tự là câu hỏi “formatted hay compressed JSON? Có nên enable gzip?” (formatted (hay pretty) JSON là JSON được thể hiện ở định dạng “đẹp”, được format bởi tab…; ngược lại compressed JSON loại bỏ hết các dấu tab, space, enter.. nhằm giảm dung lượng). Compressed JSON và gzip rất tuyệt vời vì có thểm giảm từ 30-70% dung lượng truyền tải. Đồng nghĩa với server sẽ tốn tài nguyên và thời gian để xử lý việc nén. Và với tốc độ mạng ngày càng được cải thiện như hiện nay, có lẽ đặt formatted JSON là mặc định thì tốt hơn. Tuỳ vào điều kiện network (VD trên mobile…), client chỉ định định dạng muốn nhận về thông qua HTTP Header (Content-Type hoặc Accept).

snake_case hay camelCase?

Well, câu trả lời muôn thủa, kiểu như “thế giới có 2 loại người…”. Việc sử dụng snake case hay camel case chủ yếu do sở thích của lập trình viên thôi, không có lý do gì để phân định được. Camel case tiết kiệm hơn snake case (1 ký tự, orderName so với order_name) là lý do không đủ thuyết phục.

Tôi thích snake_case. Vì có vẻ snake_case dễ đọc hơn.

dash hay underscore (- hay_)?

Hmm, tương tự như trên. Theo bạn thì http://api.shop.me/orders/last-updated hay http://api.shop.me/orders/last_updated sẽ tốt hơn? Tất nhiên, http://api.shop.me/orders/lastUpdated thì quá tệ, đừng đưa nó vào danh sách lựa chọn của bạn.

Số ít hay số nhiều?

Tương tự như trên. Để liệt kê các đơn đặt hàng, chúng ta sẽ đặt URI là http://api.shop.me/order  hay http://api.shop.me/orders ?

Chuyện này giống như chúng ta cãi nhau về cách đặt tên bảng trong CSDL quan hệ vậy, Order hay Orders ? Best practice cho việc đặt tên bảng trong CSDL quan hệ là sử dụng số ít: Order; nhưng trong api là số nhiều: /orders. Lý do là nó tường minh và gợi nhớ hơn cho người dùng rằng đây là “danh sách đơn hàng”. Rõ ràng, nó tường minh hơn /order (danh sách đơn hàng) và /profile (thông tin người dùng); cùng là dạng số ít nhưng cấu trúc dữ liệu trả về lại khác nhau.

Câu chuyện phức tạp hơn một chút với /persons hay /people :). Hãy sử dụng /persons.

Quan hệ

Đây là vấn đề đau đầu nhất. Bài toán thế này: Một đơn hàng thuộc về một khách hàng và có nhiều sản phẩm. Vậy thông tin đơn hàng trả về sẽ có những gì? Nếu bạn sử dụng CSDL quan hệ thì chắc chắn là bạn đang lưu những thông tin này trong 3 bảng: Order, Customer và Product. Trả về một entity có những thông tin giống hệt như bảng Order là điều ngu ngốc. Trả về một entity có những thông tin được JOIN từ 3 bảng trên còn ngu ngốc hơn. Tại sao? Bởi vì nếu thể hiện đúng data model thì chúng ta cần API để làm gì? Thử tưởng tượng dạng đơn giản nhất của entity Order thế này:

Và để hiển thị thông tin đơn hàng có tên và địa chỉ khách hàng, tên sản phẩm, client (APIs consumer) cần gọi thêm hàng chục API nữa. Bạn cũng hiểu tại sao không nên trả về thông tin đơn hàng được JOIN từ 3 bảng: có hàng trăm thông tin không cần thiết. Việc cân bằng, tìm ra những thông tin nào nên được trả về trong tình huống này không thực sự đơn giản. Ý tưởng ở đây là API nên trả về thông tin “thiết yếu, liên quan trực tiếp tới nghiệp vụ”. Ví dụ trong tình huống này là:

http://api.shop.me/orders/10

Nếu client cần thêm thông tin về khách hàng, gọi tới API http://api.shop.me/customers/105

Nếu client cần thêm thông tin về sản phẩm cho order này, gọi tới API http://api.shop.me/orders/10/products

Và theo trí tưởng tượng phong phú, bạn có thể nghĩ tới việc để client gọi tới API http://api.shop.me/orders/10/products/101 để lấy thông tin chi tiết của sản phẩm có mã 101. Câu trả lời là không. Nếu cần thông tin đầy đủ, client hãy gọi tới API http://api.shop.me/products/101.

Ở đây tôi chỉ dám đưa ra ý tưởng và ví dụ cơ bản, bởi “thông tin bổ sung” trong quan hệ của những entity là vấn đề thực sự không đơn giản và phụ thuộc rất nhiều vào từng nghiệp vụ cụ thể.

Pagination

Hãy luôn sử dụng pagination. Trả về đầy đủ danh sách khách hàng qua API http://api.shop.me/customers là việc tốn kém tài nguyên, đồng thời không hữu dụng. Bởi client cũng sẽ giới hạn lại danh sách này nhằm đáp ứng một giao diện dễ nhìn cho người dùng.

Hãy để thêm những param cố định trong mỗi API trả về một danh sách dữ liệu như /customers,/orders: page, page_size… để client có thể chỉ định http://api.shop.me/orders?page=4&page_size=10. Luôn sử dụng page_size mặc định để giới hạn dữ liệu trả về ngay cả khi người dùng không chỉ định rõ trong lời gọi API.

Tất nhiên, pagination thì có hàng chục cách, trên đây chỉ là một ví dụ.

Filter và dynamic field, dynamic query

Có một cách để giải quyết vấn đề trả về những dữ liệu quan hệ như trên là sử dụng dynamic field. Ví dụ http://api.shop.me/orders?fields=id,time,customer.fullname,product.id

Tương tự với dynamic query để thực hiện filter với những điều kiện truy vấn xác định. Trước đây, chúng tôi sử dụng OData và nó khá hiệu quả.

Ngoài ra, còn 1 khái niệm nữa, là embed: gắn thêm những thông tin liên quan. Ví dụ:

http://api.shop.me/order/10

http://api.shop.me/orders/10?embed=customer

Nhưng embed là một vấn đề khó, đừng chú tâm vào nó nếu không cần thiết.

Metadata

Luôn trả về metadata với dữ liệu dạng danh sách, dựa vào đó client cũng biết được các truy xuất vào những thông tin khác. Ví dụ: http://api.shop.me/orders

Partial update?

Một đơn hàng (entity Order) chứa 10 field, điều gì xảy ra nếu chúng ta chỉ muốn chỉnh sửa 2 field? Có 2 cách thông thường:

Giữ nguyên dữ liệu được trả về từ API gọi qua GET, với 2 field được chỉnh sửa và gọi API qua PUT
Set dữ liệu đúng cho 2 field này, set các field còn lại thành null (hoặc zero, empty… – dấu hiệu nhận biết là field này không thay đổi) và gọi API qua PUT
Cả 2 cách này đều cần gửi lên đầy đủ format của entity. Một cách khác, chỉ cần gửi lên 1 object với đúng 2 field trên, gọi là partial update, thường sử dụng method PATCH.

Partial update rất hữu dụng, nhưng thường có 2 vấn đề:

Việc deserialise ở phía server để ra đúng object không quá đơn giản
Đôi khi gây bối rối cho người sử dụng API, đặc biệt với các required field.
Do đó, partial update nên được coi là phần advanced của API và nên xuất hiện ở version 2, 3.. Trước đây chúng tôi sử dụng OData khá tốt (nhưng không thực sự hoàn hảo) cho partial update. Quan tâm tới vấn đề này ngay từ ngày đầu thiết kế API khiến chúng tôi mất khá nhiều thời gian.

Status code

Luôn sử dụng HTTP code cho catched exception. Thay vì trả về message “Unauthorised” với HTTP code = 200, hãy trả về 401. Bạn có thể tìm hiểu thêm ở đây:

Nói chung, RESTful APIs chỉ nên dùng những HTTP code 4xx cho những catched exception (unauthorised, validation…). Nếu những lỗi này là không đủ, hãy mở rộng chúng và đặt tham chiếu trong tài liệu API. Ví dụ, lỗi validation thường sử dụng HTTP code là 400 (bad request) hoặc 409 (conflict), cho lời gọi PUT http://api.shop.me/orders/10 trả về HTTP code = 409 cùng message (10xx dùng để validate order, tương tự 11xx cho customer, 24xx cho product…)

Authorization

Bởi RESTful là stateless HTTP nên đừng làm nóng server và client bởi session hay cookies. Cách đúng đắn nhất là sử dụng Authorization Header. OAuth 2 là chuẩn được khuyến nghị cho RESTful APIs.

Versioning

Vấn đề này với RESTful APIs phải nói là “hay dữ dội”. Sự phức tạp này đến từ việc khác nhau giữa client-side APIs và server-side APIs: khi sử dụng thư viện trên client, chúng ta hoàn toàn chủ động trong việc chọn version “gắn chặt” nó với chương trình, nhưng gọi qua RESTful thì không phải như vậy. Khi một version mới của RESTful API ra đời, version cũ sẽ sớm “chết”.

Có 3 cách thường dùng để versioning RESTful API: 2 trong số đó là versioning qua URI: qua sub-domain (http://v1.api.shop.me/orders) hoặc resource path (http://api.shop.me/orders/v1). Cả 2 cách đều dở như nhau vì nó khiến phía client bị hard-code. Cách versioning qua resource path tệ hơn, vì /v1 vốn không phải là 1 property của /orders. Còn nếu bạn dùng http://api.shop.me/v1/orders thì hãy dùng sub-domain, nó còn tuyệt hơn.

Cách thứ 3 là versioning thông qua HTTP Header (VD: API-Version=v1.1) sẽ tốt hơn nhưng ít người sử dụng, chỉ bởi việc phải đặt thêm HTTP header khiến người dùng không dễ copy-paste URI vào web browser để test.

Một cách tiếp cận khác là “không sử dụng versioning”, nghĩa là cố gắng hỗ trợ việc tương thích ngược hoặc xác định rõ thời điểm cung cấp API mới và yêu cầu người dùng phải migrate lên version mới trong một khoảng thời gian xác định. Đây là cách Google, Facebook.. đang làm. Nhưng phải nói thật là, chỉ khi nào “chúng ta lớn” hoặc có sản phẩm cùng RESTful APIs là trung tâm cuộc chơi về kết nối, tích hợp thì mới dễ thực hiện theo phương pháp này.

Tuy nhiên cũng chẳng có vấn đề gì nếu bạn bỏ qua việc versioning từ phiên bản APIs đầu tiên, hoặc versioning thông qua HTTP Header (nếu API-Version không được chỉ định, sử dụng version mới nhất). Nếu chúng ta không làm tốt version đầu tiên thì chắc gì đã cần tới v2, v3… thậm chí là v1.1 ?

HATEOAS

HATEOAS là một trong những chuẩn được khuyến nghị cho RESTful APIs và bạn nên tận dụng. Ví dụ một bài toán: Khi lấy thông tin chi tiết của 1 đơn hàng (entity Order), người dùng hiện tại (nhận biết qua Access Token) chỉ được xem và cập nhật, không được xoá; làm sao client nhận biết được những action này? Cách đơn giản là sử dụng HATEOAS, gắn những hyperlink trong giá trị trả về tương ứng với những hành động có thể thực hiện trên entity.

http://api.shop.me/orders/10

HATEOAS rất hữu dụng nhưng như bạn thấy, bandwidth dành cho nó cũng không dễ chịu chút nào; tương tự với việc xử lý để tính toán ra những hành động, hyperlink tương ứng. Nếu không cần thiết, hãy hỗ trợ HATEOAS là optional thông qua header.

Overriding

Đừng ngần ngại overriding nếu cần thiết. HATEOAS không được liệt kê trong default HTTP header, hãy tự định nghĩa. Tương tự với HTTP method nếu thấy cần thiết. Nhưng hãy nhớ là cần thiết, đừng override Authorization thành shop.me-Authorization nếu bạn không biết mình đang làm gì.

Tài liệu

RESTful APIs phải có khả năng self-described hay self-documented; nghĩa là người dùng nhìn vào là biết cách dùng ngay. Tuy vậy, vẫn có những thứ bạn cần viết ra thành tài liệu như: authorization, HTTP header, filter, pagination… và nếu gói gọn trong Getting Started là tốt nhất. Đẹp nhất là người dùng có thể gọi thành công 1 API trong dưới 15 phút thông qua những công cụ đơn giản như curl, Fiddler, REST Console… ngay khi đọc xong Getting Started.

Có những ngôn ngữ / công cụ rất hay như Swagger để viết APIs document, thậm chí là generate document từ code và cho phép người dùng hand-on với APIs. Nhưng hãy cẩn thận, có lẽ bạn cần sandbox environment để tránh người dùng quá “hứng thú” trong việc khám phá APIs của mình.

Cuối cùng

Trên đây tôi chỉ điểm qua một số best practices bạn nên lưu ý khi thiết kế RESTful APIs. Bạn có thể đọc thêm cuốn sách này, không quá hay đâu nhưng có nhiều góc nhìn hơn.

Tuy vậy, trên tất cả, hãy nhớ rằng “Với một lập trình viên backend, thiết kế APIs chính là thiết kế giao diện. Đừng đi ngược xu thế UX, hãy thiết kế chúng thật đơn giản, hữu dụng và mạnh mẽ”. Những lập trình viên có thể kiên trì hơn người dùng cuối, nhưng bạn cũng chỉ có không quá 30 phút để cho họ hiểu cách sử dụng APIs của mình.

 

Nguồn : http://gurunh.com/2016/04/thiet-ke-restful-apis/

About Author

Tuấn Anh

Là một người đam mê lập trình, hiện tập trung mảng phát triển ứng dụng web dựa trên nền tảng của WordPress. Đồng thời, nhằm đạt sự trọn vẹn trong công việc freelance, tôi đang học đồ hoạ, để có thể tự mình thiết kế layout, logo và những thứ khác liên quan đến đồ họa. Mục tiêu vài năm tới: Tôi sẽ là Full Web Developer = Graphics Design + Coding. Vietcoding Blog viết về WordPress, chia sẻ kinh nghiệm, mẹo vặt, viết plugin, làm theme và ôm ấp ý tưởng viết một Web Application Framework dựa trên WordPress. Đồ hoạ là chuyên mục đang được chuẩn bị trong tương lai.



2 thoughts on “Kinh nghiệm Thiết kế RESTful API

  1. c1500682 says:

    Đây mới là link bài viết gốc: http://gurunh.com/2016/04/thiet-ke-restful-apis/ Techtalk cũng chỉ dẫn lại nguồn từ bài này thôi. Tác giả sửa lại nhé 😉

    1. Việt Coding đã cập nhật lại. Cảm ơn bạn nhiều nhé !


Got Something To Say:

Your email address will not be published. Required fields are marked *

To create code blocks or other preformatted text, indent by four spaces:

    This will be displayed in a monospaced font. The first four
    spaces will be stripped off, but all other whitespace
    will be preserved.
    
    Markdown is turned off in code blocks:
     [This is not a link](http://example.com)

To create not a block, but an inline code span, use backticks:

Here is some inline `code`.

For more help see http://daringfireball.net/projects/markdown/syntax

GENESIS FRAMEWORK